Zamieszkała przez ludność polską wieś Huta Pieniacka w lutym 1944 roku składała się ze 172 gospodarstwa i liczyła około 1000 mieszkańców. We wsi przebywała również spora liczba uciekinierów (m.in. z Wołynia), którzy porzucili miejsca zamieszkania w obliczu fali mordów dokonywanych przez nacjonalistów ukraińskich i wspomagających ich miejscowych ukraińskich chłopów.
Do zbrodni doszło 28 lutego 1944 r. Tego dnia ukraińscy żołnierze 4. Galicyjskiego Pułku Ochotniczego SS (złożonego z ochotników do Dywizji SS „Galizien”), dowodzeni przez niemieckiego dowódcę oraz wspierani przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii i członków paramilitarnego oddziału ukraińskich nacjonalistów, dokonali pacyfikacji polskiej ludności – mężczyzn, kobiet i dzieci.
Według szacunków ze śledztwa IPN w Krakowie zginęło wówczas ok. 850 osób. W Hucie Pieniackiej znajdowali się również ci Polacy, którzy uciekli z innych miejscowości w obawie przed morderstwami, dokonywanymi przez ukraińskich nacjonalistów i wspierających ich chłopów.
79 lat temu we wsi Huta Pieniacka (woj. tarnopolskie) doszło do jednej z największych masakr Polaków z Kresów (600-1500 ofiar). Zbrodni dokonali ochotnicy ukraińscy z 4. Pułku Policyjnego SS wraz z oddziałem UPA i składającą się z ukraińskich nacjonalistów grupą paramilitarną. pic.twitter.com/NL4h43z4Li
— IPN Kraków (@ipn_krakow) February 28, 2023
