Rocznica postawienia się przez Polskę Lidze Narodów.
Dziś w naszym kalendarium przyjrzymy się sprawie Małego Traktatu Wersalskiego, który nakładał na Polskę różne ograniczenia.
Tzw. Mały Traktat Wersalski został podpisany przez Polskę po zakończeniu I Wojny Światowej jako dodatek do głównego Traktatu Wersalskiego. Został wymuszony na Warszawie przez zwycięskie mocarstwa, które działały pod wpływem lobby żydowskiego. Traktat miał gwarantować ochronę mniejszości narodowych (głównie Żydów) w Polsce oraz innych małych i średnich krajach europejskich. Był wyrazem kurateli, jaką chciały objąć nasz kraj, zachodnie mocarstwa.
Po zakończeniu I Wojny Światowej pojawiła się obawa, rozdmuchana przez wpływowe żydowskie media, że nowo powstałe kraje nie będą szanowały praw mniejszości, które znajdą się w ich granicach administracyjnych. W związku z tym powołano specjalną Komisję ds. Nowych Państw i Ochrony Mniejszości, której zadaniem było przedstawienie propozycji ochrony mniejszości przez sygnatariuszy traktatów. Traktaty zostały przedstawione do podpisania Polsce, Rumunii, Grecji, Czechosłowacji, a także Królestwu Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
Co ciekawe, nie musieli go podpisywać Niemcy, a to przecież oni rzekomo przegrali wojnę.
W aneksie traktatu Polska zobowiązała się do wzięcia odpowiedzialności za część długu publicznego i wszystkich innych zobowiązań finansowych państwa niemieckiego, proporcjonalnie do części terytorium, które Polska od Niemiec uzyskała. Dokładny zakres odpowiedzialności miała określić osobna Konwencja zawarta pomiędzy Polską a Głównymi Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi.
Warunkiem zawarcia traktatu wersalskiego przez Polskę było zagwarantowanie przez nią poszanowania praw mniejszości narodowych. Stało się to 28 czerwca 1919 roku. Mały traktat wersalski został ratyfikowany przez Sejm i wszedł w życie 10 stycznia 1920 roku.
Na mocy małego traktatu wersalskiego Polska zobowiązywała się do poszanowania praw mniejszości obywatelskich, m.in. ochrony zdrowia i życia oraz swobody religijnej, swobody przyjmowania i porzucania obywatelstwa jej mieszkańcom, równego dostępu do godności i urzędów.
Mały traktat wersalski uprawniał mniejszości narodowe do odwołania się bezpośrednio do Ligi Narodów (z pominięciem sądownictwa krajowego) w przypadkach dyskryminacji.
Polska wypowiedziała mały traktat wersalski 13 września 1934 roku jako sprzeciw wobec wystąpienia Niemiec z Ligi Narodów oraz aspiracji Rosji do znalezienia się w Radzie Ligi.
Poprzedni wpis z naszego kalendarium dostępny jest tutaj.
