Unijczycy wściekli po wecie Nawrockiego w sprawie SAFE

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy umożliwiającej Polsce skorzystanie z unijnego programu pożyczkowego SAFE wywołała głośne ujadanie zwolenników zrobienia z Polski wasala UE i Niemiec. Głowa państwa ogłosiła w specjalnym orędziu, że nie podpisze aktu prawnego, który pozwoliłby rządowi sięgnąć po miliardy euro z europejskiego instrumentu finansowego przeznaczonego na zbrojenia.

Unijczycy są wściekli po wecie Nawrockiego w sprawie SAFE. Jego decyzja jest jednym z najważniejszych punktów konfliktu między prezydentem a rządem kierowanym przez Donalda Tuska. Spór nie dotyczy tylko pieniędzy, lecz także kwestii suwerenności państwa, zasad finansowania obronności oraz relacji Polski z instytucjami Unii Europejskiej.

SAFE (Security Action for Europe) to unijny mechanizm finansowy, w ramach którego państwa UE mogą zaciągać preferencyjne pożyczki na zwiększenie wydatków obronnych. Cały program opiewa na ok. 150 mld euro, a Polska mogłaby otrzymać nawet około 43–44 mld euro pożyczki na inwestycje militarne.

Rząd argumentuje, że środki te pozwoliłyby przyspieszyć modernizację armii oraz zwiększyć zdolności obronne kraju w obliczu rosnących zagrożeń bezpieczeństwa w Europie. Krytycy programu podnoszą jednak, że jest to długoterminowa pożyczka zagraniczna – według części analiz mogłaby być spłacana nawet przez 45 lat, a koszt odsetek liczony w skali całego okresu mógłby sięgać setek miliardów złotych.

W swoim orędziu prezydent Nawrocki podkreślił, że nie zgodzi się na rozwiązanie, które – jego zdaniem – może ograniczać niezależność państwa. Jak wskazał, mechanizm SAFE opiera się na zasadzie warunkowości, która daje instytucjom unijnym możliwość wstrzymania finansowania przy jednoczesnym pozostawieniu obowiązku spłaty długu przez państwo korzystające z programu.

Prezydent powiedział też, że takie rozwiązanie może uderzać w suwerenność polityczną i gospodarczą Polski. Zamiast pożyczki zaproponował alternatywny projekt określany jako „polski SAFE”, który zakłada finansowanie inwestycji obronnych z krajowych zasobów i specjalnego funduszu inwestycji obronnych.

Rząd Donalda Tuska zareagował na weto bardzo krytycznie. Politycy koalicji rządzącej przekonywali, że decyzja prezydenta osłabia zdolności obronne kraju i blokuje dostęp do taniego finansowania inwestycji wojskowych. Premier zapowiedział zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia rządu i przygotowanie alternatywnego rozwiązania, które umożliwi skorzystanie z programu mimo sprzeciwu prezydenta. Chodzi o działania pozaprawne, prawdopodobnie przyjęcie tej pożyczki drogą uchwały sejmowej.

Spór o program SAFE wywołał również emocje społeczne. Przed Pałacem Prezydenckim w Warszawie odbyła się manifestacja skrajnej lewicy związana z decyzją w sprawie programu. Na transparencie wypisano hasło „zdrajca!”, skierowane do prezydenta.

Uczestnicy innej manifestacji protestowali przeciwko SAFE i dziękowali za zawetowanie ustawy. Demonstranci podnosili argumenty o możliwej utracie suwerenności oraz nadmiernym uzależnieniu Polski od decyzji instytucji europejskich.

Konflikt wokół SAFE pokazuje jednak głębszy problem: różne wizje miejsca Polski w Europie i sposobu finansowania bezpieczeństwa państwa. Jedna strona stawia na ścisłą współpracę z instytucjami Unii Europejskiej, druga akcentuje potrzebę większej niezależności finansowej i politycznej.

NASZ KOMENTARZ: Wyobraźmy sobie w Niemczech istnienie poważnej siły politycznej, która domaga się wzięcia pożyczki od Francji po to, żeby kupić we francuskich firmach broń dla niemieckiej armii. Pożyczka na 45 lat, zabezpieczają ją francuskie banki. Wyobraźmy sobie też prezydenta. który namawia do opamiętania i unikania zapożyczania się na lata we francuskich bankach, a którego nazywa się w Niemczech zdrajcą narodowym w oficjalnych partyjnych i państwowych przekazach.

Niestety, tak długo, jak będziemy pozwalać obcej agenturze wpływu decydować o naszej przyszłości, nie będziemy żadnym poważanym państwem. Dlatego też popieramy weto w sprawie pożyczki SAFE.

Polecamy również: Czy polskie śledztwo w sprawie Afery Epsteina to działania pozorowane?