Trzy osoby nie żyją, a w sądzie zapadł prawomocny wyrok pięciu lat pozbawienia wolności. Mimo to skazana nadal nie siedzi za kratami, tylko dlatego, że jest kobietą i chce być dentystką. W Polsce najwyraźniej nawet śmierć trzech ludzi nie musi oznaczać, że sprawiedliwość zostanie szybko wymierzona. Kiedy zwykły człowiek słyszy o kolejnych odroczeniach wykonania kary, trudno nie odnieść wrażenia, że istnieje taryfa ulgowa dla niektórych sprawców, a prawo coraz częściej przypomina mechanizm działający w zależności od tego, kto znalazł się po której stronie sali sądowej.
Sądowa taryfa ulgowa dla zabójczyni. W 2021 roku w Aleksandrowie Łódzkim Agnieszka Z. doprowadziła do śmierci trzech motocyklistów. Dzieci straciły rodziców, a bliscy ofiar musieli nauczyć się żyć z nieodwracalną stratą. Zapadł łagodny wyrok – pięć lat pozbawienia wolności. I co? Najpierw trzeba było umożliwić skazanej dokończenie stażu dentystycznego, bo zawodowe plany osoby skazanej okazały się ważniejsze niż szybkie wykonanie kary. Kiedy przyszła pora na więzienie, pojawiły się „problemy zdrowotne”, a sąd odroczył wykonanie kary o kolejny rok. Zwykły obywatel może tylko przecierać oczy ze zdumienia.
Czy ktoś potrafi wyobrazić sobie podobną historię, gdyby na ławie oskarżonych siedział przeciętny polski mężczyzna, nawet na stażu dentystycznym, ale bez statusu, który pozwala skutecznie zabiegać o kolejne wyjątki? Czy również dostałby czas na spokojne realizowanie swoich planów, a później kolejne odroczenie więzienia? Właśnie w takich sytuacjach rodzi się przekonanie o taryfie ulgowej dla sprawców, o istnieniu obywateli pierwszej i drugiej kategorii, którym prawo nie zawsze waży tyle samo.
Dodatkowo sprawa budzi wątpliwości dotyczące opinii biegłego, jego lokalnych powiązań i potencjalnego konfliktu interesów. Zgłaszano zastrzeżenia, pojawiały się wnioski o powołanie innego zespołu biegłych, ale nie zostały uwzględnione. W sprawie, w której stawką były ludzkie życia, wszelkie wątpliwości dotyczące bezstronności powinny być wyjaśniane z najwyższą starannością. Tymczasem obywatel obserwujący takie postępowanie może odnieść wrażenie, że sąd zamiast rozwiewać wątpliwości, jedynie dokłada kolejne powody do nieufności.
I nie sposób w tym kontekście nie zauważyć szerszego problemu. W Polsce od lat mówi się o równouprawnieniu, ale coraz częściej można odnieść wrażenie, że w praktyce powstają nowe formy uprzywilejowania. Kobiety są promowane, chronione, wspierane i traktowane w sposób szczególny, niezależnie od okoliczności. Czy w niektórych sytuacjach nie przekłada się to również na społeczne przyzwolenie na łagodniejsze traktowanie kobiet będących sprawczyniami poważnych przestępstw?
Nie twierdzimy, że płeć zawsze przesądza o wyroku. Pytamy jednak, czy system, który nieustannie podkreśla potrzebę specjalnego traktowania kobiet, rzeczywiście potrafi zachować bezwzględną równość wobec prawa, kiedy kobieta odpowiada za zbrodnię.
Polskie sądownictwo to prawdziwa stajnia Augiasza – system wymagający gruntownego oczyszczenia, a nie kolejnych kosmetycznych reform, konferencji o praworządności i potyczek kliki POPiS o Trybunał Konstytucyjny. Obywatel nie potrzebuje sądów, które pięknie wyglądają w teorii, ale w praktyce pozostawiają go z poczuciem bezsilności i niesprawiedliwości. Potrzebuje instytucji, w których wyrok oznacza wyrok, a nie początek wieloletniego szukania sposobów, by odsunąć jego wykonanie.
Trzy osoby nie żyją, a sprawczyni jest na wolności i udaje chorą. Jeżeli to ma być obraz sprawiedliwości w Polsce, trudno dziwić się, że ludzie tracą zaufanie do państwa. Coraz więcej Polaków dochodzi do wniosku, że zamiast równości wobec prawa mamy faktyczny matriarchat, w którym kobiety są promowane i chronione nawet wtedy, gdy powinny ponosić pełną odpowiedzialność za swoje czyny. I właśnie dlatego tej sprawy nie wolno przemilczeć. Kiedy sprawiedliwość staje się przywilejem, przestaje być sprawiedliwością.
Polecamy również: Sejm przegłosował przywileje dla artystów




