Trybunał |Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oddalił siedem skarg Polski na elementy pakietu Fit for 55, w tym regulacje dotyczące ETS2, CBAM i norm emisji CO₂ nowych samochodów. Polska argumentowała, że część przepisów wymagała jednomyślności państw UE, ale Trybunał nie podzielił tego stanowiska. To istotna wiadomość dla odbiorców zainteresowanych kosztami energii elektrycznej i paliw kopalnych.
Narasta klimatyczny dyktat UE. Polska poniosła poważną porażkę przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 12 listopada br. oddalił on wszystkie siedem skarg naszego kraju dotyczących unijnego pakietu klimatycznego „Gotowi na 55”. W praktyce oznacza to, że Bruksela może kontynuować wdrażanie kolejnych kosztownych regulacji, których skutki odczują miliony Polaków. Klimatyczny dyktat UE właśnie otrzymał kolejne prawne umocowanie.
Sprawy rozpatrywane przez Trybunał dotyczyły fundamentalnych kwestii gospodarczych i społecznych. Polska kwestionowała między innymi zaostrzenie norm emisji CO2 dla nowych samochodów, przewidujące stuprocentową redukcję emisji na poziomie unijnego parku nowych pojazdów od 2035 roku. Zaskarżono również rozszerzenie systemu handlu uprawnieniami do emisji na budownictwo i transport drogowy, cele redukcji emisji w rolnictwie i innych sektorach gospodarki, regulacje dotyczące leśnictwa, efektywności energetycznej oraz mechanizm CBAM, czyli opłaty nakładane na wybrane towary importowane spoza Unii.
Nie chodzi zatem o abstrakcyjny spór prawników w luksemburskich gabinetach. Chodzi o przyszłość polskiego przemysłu, ceny energii, koszty transportu, ogrzewania domów i konkurencyjność naszej gospodarki. Klimatyczny dyktat UE dotyczy bezpośrednio codziennego życia obywateli, którzy za kolejne unijne ambicje będą płacić z własnych portfeli.
Polska argumentowała, że część zakwestionowanych regulacji powinna zostać przyjęta jednomyślnie przez państwa członkowskie, ponieważ dotyczą one między innymi kwestii fiskalnych i struktury zaopatrzenia w energię. Taki wymóg dawałby Warszawie możliwość zablokowania niekorzystnych rozwiązań. TSUE uznał jednak, że nie było ku temu podstaw. Zdaniem sędziów zasadniczym celem większości regulacji jest ochrona środowiska, a nie bezpośrednia ingerencja w krajową politykę energetyczną. W konsekwencji wystarczające było głosowanie większością kwalifikowaną.
To właśnie ten element wyroku powinien budzić szczególny niepokój. Państwo członkowskie może sprzeciwiać się regulacjom, wskazywać na ich negatywne skutki gospodarcze i społeczne, a mimo to nie dysponować skutecznym instrumentem ich zablokowania. Wystarczy, że odpowiednio zakwalifikuje się je jako element unijnej polityki ochrony środowiska.
Trybunał nie uwzględnił również argumentów Polski dotyczących wzrostu cen energii, utraty miejsc pracy i zagrożeń dla dobrobytu obywateli. Uznał, że unijne instytucje dysponują szerokim zakresem swobody przy podejmowaniu decyzji w skomplikowanych kwestiach gospodarczych, technicznych i politycznych. Nie dopatrzył się też naruszenia zasady proporcjonalności ani równego traktowania państw członkowskich. Wskazał przy tym między innymi na istnienie mechanizmów wyrównawczych, takich jak Społeczny Fundusz Klimatyczny.
Problem polega na tym, że żaden fundusz nie sprawi, iż polskie przedsiębiorstwa automatycznie staną się konkurencyjne wobec firm z państw dysponujących tańszą energią. Żadne unijne rekompensaty nie zmienią też faktu, że dodatkowe koszty regulacji ostatecznie obciążają gospodarkę i konsumentów. Klimatyczny dyktat UE nie znika tylko dlatego, że jego autorzy przewidzieli mechanizmy częściowej kompensacji.
Wyrok jest również politycznym sygnałem dla wszystkich państw, które chciałyby ograniczyć tempo europejskiej transformacji klimatycznej. Instytucje unijne otrzymały potwierdzenie, że mogą realizować zasadnicze elementy tej polityki bez konieczności uzyskiwania jednomyślnej zgody wszystkich rządów.
Dla Polski oznacza to konieczność zasadniczego przemyślenia strategii obrony własnych interesów. Nie wystarczy już składanie kolejnych skarg i liczenie, że opanowani ekowariactwem luksemburscy sędziowie zatrzymają politykę klimatyczną. Potrzebna jest konsekwentna walka polityczna o zmianę unijnych regulacji, budowanie sojuszy z państwami o podobnych interesach oraz obrona krajowego przemysłu i bezpieczeństwa energetycznego.
Stawką nie jest wyłącznie spór o absurdalne kwoty emisji dwutlenku węgla. Stawką jest pytanie, czy Polska pozostanie państwem zdolnym samodzielnie decydować o kierunkach rozwoju własnej gospodarki, czy też będzie jedynie wykonywać kolejne decyzje podejmowane w Berlinie i Brukseli. Po tym wyroku odpowiedź na to pytanie staje się jeszcze bardziej niepokojąca, a wyjście z UE coraz bardziej konieczne.
Polecamy również: Cenzura znów przegrała. Jest weto Nawrockiego
