Czy można trafić do więzienia za zabicie karpia? Okazuje się, że w Polsce można przynajmniej otrzymać za to wyrok sześciu miesięcy pozbawienia wolności, choć na szczęście z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Takie rozstrzygnięcie zapadło w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w sprawie Hanny L., wykładowczyni Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, oskarżonej o znęcanie się nad karpiami podczas zajęć ze studentami weterynarii. Lewacy z fundacji Viva! ogłosili swój historyczny triumf. Czy jednak jest to triumf rozumu?
Bambinizm coraz śmielej wkracza w kolejne obszary życia społecznego. Tym razem jego przejawem stał się wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy, który skazał wykładowczynię Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie za sposób uśmiercania karpi podczas zajęć ze studentami weterynarii. Kobieta usłyszała karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, grzywnę w wysokości 5 tys. zł, a także otrzymała zakaz prowadzenia przez pięć lat zajęć dydaktycznych związanych z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie. Do tego sąd zasądził 10 tys. zł nawiązki na rzecz Fundacji Mysi Królik.
Sprawę nagłośniła adwokat Katarzyna Topczewska, reprezentująca Fundację Viva!, która domagała się dla oskarżonej bezwzględnego więzienia. Co ciekawe, prokuratura wnioskowała jedynie o grzywnę. Sąd okazał się więc bardziej radykalny niż oskarżyciel publiczny.
Topczewska uznała rozstrzygnięcie za sukces, przekonując, że wyrok pokazuje, iż „ryby też czują”, a ich cierpienie powinno być traktowane tak samo poważnie jak cierpienie każdego innego zwierzęcia. I właśnie w tym miejscu ujawnia się istota problemu, jakim jest współczesny bambinizm.
Bambinizm to zjawisko polegające na antropomorfizowaniu zwierząt, przypisywaniu im ludzkich emocji, potrzeb i sposobów przeżywania świata. W jego najbardziej radykalnej postaci granica między człowiekiem a zwierzęciem zostaje niemal całkowicie zatarta. Zwierzę przestaje być zwierzęciem, a staje się kimś w rodzaju człowieka, któremu należy przyznać podobny status moralny. Nie chodzi już o rozsądną ochronę przed okrucieństwem, ale o narzucanie społeczeństwu określonej, emocjonalnej wizji relacji między ludźmi a przyrodą.
Nie, wyrok zwariowanego sądu w Krakowie nie dowodzi, że ryby czują tak samo jak ssaki, ptaki czy człowiek. Nie rozstrzyga również naukowego sporu dotyczącego świadomości i odczuwania bólu przez ryby. To, że organizm reaguje na szkodliwy bodziec, nie jest automatycznie dowodem na świadome przeżywanie cierpienia. W neurobiologii istnieje zasadnicza różnica między nocycepcją, czyli wykrywaniem bodźców potencjalnie uszkadzających organizm, a subiektywnym odczuwaniem bólu.
Ryby nie posiadają kory nowej, charakterystycznej dla ssaków, a ich układ nerwowy ma zupełnie inną organizację. Oczywiście istnieją badania wskazujące na możliwość występowania u niektórych gatunków doświadczeń bólowych, ale kwestia ich charakteru i zakresu pozostaje przedmiotem naukowej dyskusji. Tymczasem aktywiści przedstawiają sprawę tak, jakbyśmy mieli do czynienia z naukowym pewnikiem i mogli bez żadnych zastrzeżeń przenosić ludzkie doświadczenia na organizmy o zupełnie innej budowie.
To jeden z najbardziej charakterystycznych przejawów bambinizmu: emocjonalne rozszerzanie kategorii cierpienia na kolejne organizmy, bez uwzględniania różnic biologicznych. Gdzie jednak postawić granicę? Jeżeli zabicie karpia jest sprawą na tyle poważną, że organizacje prozwierzęce domagają się bezwzględnego więzienia dla wykładowczyni, to co z owadami? Czy za zabicie komara również powinniśmy rozważać odpowiedzialność karną? A karaluch? Może za chwilę ktoś uzna, że również rośliny zasługują na szczególną ochronę, bo reagują na bodźce środowiskowe i komunikują się ze sobą za pomocą sygnałów chemicznych.
Co na to weganie, którzy codziennie zjadają „czujące” rośliny?
Absurdalność bambinizmu widać również w zestawieniu tej sprawy z codzienną praktyką gospodarczą. Polscy rybacy wyławiają rocznie z Bałtyku dziesiątki tysięcy ton ryb. W skali kraju miliony ryb trafiają na nasze stoły. Nie wywołuje to jednak podobnego oburzenia, ponieważ społeczeństwo od wieków traktuje ryby jako źródło pożywienia. W przypadku karpia na uniwersytecie nagle mamy natomiast do czynienia z wydarzeniem, które zdaniem aktywistów powinno zakończyć się bezwzględnym więzieniem.
Zastanawiający w tej sprawie jest również wymiar kary. Prokuratura domagała się grzywny, sąd zdecydował się jednak na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu i wieloletni zakaz wykonywania pracy dydaktycznej związanej ze zwierzętami. Czy rzeczywiście potrzebujemy aż tak daleko idącej reakcji państwa w sprawie dotyczącej sposobu uśmiercania ryb?
Najbardziej niepokojące jest to, że bambinizm coraz częściej przestaje być wyłącznie osobliwą modą skrajnie lewicowych środowisk aktywistycznych, a zaczyna wpływać na sposób funkcjonowania instytucji publicznych. Zamiast rzeczowej dyskusji o biologii, proporcjonalności kar i granicach ingerencji państwa dostajemy opowieść o moralnym zwycięstwie lewaków nad ludźmi, którzy nie podzielają ich chorej „wrażliwości”.
Ryba nie jest człowiekiem. Karp nie jest dzieckiem, psem ani kotem. Można uważać, że zwierzęta należy traktować przyzwoicie, nie trzeba jednak przy tym udawać, że wszystkie organizmy mają identyczną zdolność doświadczania świata. Prawo karne nie powinno być narzędziem realizowania emocjonalnych fantazji radykalnych środowisk. Bambinizm nie może zastępować zdrowego rozsądku, wiedzy biologicznej i zasady proporcjonalności w stosowaniu prawa.
Polecamy również: Żurek i „prawicowe inspiracje” zamachowca. Fakty, które burzą narrację ministra
