Tysiąc lat temu, czyli na długo przed założeniem Warszawy, w miejscu stołecznego Targówka istniała osada i gród. Jego zrekonstruowane wały można zobaczyć w terenie, teraz powstał też film – cyfrowa animacja ukazująca to miejsce w czasach pierwszych Piastów. Jego premiera odbędzie się w weekend.
W miejscu znanym dziś warszawiakom jako Lasek Bródnowski, we wczesnym średniowieczu istniał ważny ośrodek, składający się z osady i grodu. Jego pozostałości – relikty odtworzonych wałów grodu – są najstarszym tego typu zabytkiem na terenie dzisiejszej Warszawy (stanowisko to naukowcy określają jako Bródno Stare). Latem odbywają się tam festyny historyczne, na których prezentują się odtwórcy różnorodnych rzemiosł.
Teraz można też zobaczyć cyfrową rekonstrukcję grodu i osady. Jej autorem jest archeolog i grafik z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN Mateusz Osiadacz, który w ramach stypendium artystycznego miasta Warszawy przygotował film „Bródno Stare. Najstarszy gród Warszawy”. Kilkuminutowa produkcja prezentuje życie codzienne plemiennej społeczności zamieszkującej to miejsce w czasach, gdy nie było tu jeszcze miasta, a Piastowie dopiero tworzyli zręby państwa polskiego.
W materiałach udostępnionych przez twórcę filmu podkreślono, że stanowisko Bródno Stare ma wyjątkowe znaczenie dla średniowiecznej historii regionu, a zarazem jest stosunkowo słabo znane, nawet wśród mieszkańców Warszawy. Na stanowisku tym istniał najstarszy gród i pierwsza znana średniowieczna osada w granicach dzisiejszego miasta. Plemienny ośrodek został założony w końcu IX lub początkach X wieku. Moment ten wiąże się z początkiem ciągłości osadniczej na terenie obecnej stolicy.
Badacze ustalili, że gród spłonął w połowie XI wieku. Był to okres pogańskich buntów i krwawych walk o tron, w których uczestniczyli także Mazowszanie. Osada jednak przetrwała katastrofę grodu i funkcjonowała do końca XI wieku w strukturach młodego państwa polskiego.
Premiera filmu odbędzie się 4 lipca o godz. 21.00 w ramach kina plenerowego na Targówku w Parku Bródnowskim. Produkcja będzie dostępna online od 5 lipca od godz. 15.00 na stronie internetowej.
Praca nad filmem trwała ponad rok. Cyfrową wizualizację Osiadacz stworzył samodzielnie.
Swoje rekonstrukcje naukowiec oparł o bogatą dokumentację wykopaliskową powstałą w wyniku badań archeologicznych. Na stanowisku Bródno Stare pracownicy Państwowego Muzeum Archeologicznego prowadzili je od roku 1949 roku do początków obecnego wieku. Na potrzeby animacji obiekty modelowane były na podstawie rysunków i fotografii wykonanych w trakcie wykopalisk. Odkryte przez archeologów budowle były rekonstruowane zgodnie z lokalizacją określoną na planie wykopaliskowym.
„Cyfrowa rekonstrukcja zabytku to moim zdaniem jeden z najlepszych sposobów na promocję dziedzictwa archeologicznego. Wizualizacje jest dostępna dla nieograniczonej liczby odbiorców niezależnie od lokalizacji, co okazało się mieć szczególne znaczenie w warunkach epidemii. Przyczynia się do zwiększenia świadomości historycznej, która przekłada się o większą dbałość o otaczające dziedzictwo zabytkowe. Może się wreszcie okazać wartościowa dla promocji regionu” – poinformował Osiadacz – zapytany przez PAP, co skłoniło go do zajęcia się tematem.
„Wykonywano do tej pory rekonstrukcje rysunkowe grodu, ale nie wszystkie są poprawne. Kilka lat temu wykonana była prezentacja multimedialna, którą w postaci pliku wykonywalnego można pobrać ze strony Urzędu Dzielnicy Targówek. W Urzędzie Dzielnicy Targówek znajduje się makieta grodu. Nie wykonywano do tej pory rekonstrukcji 3D tego zabytku” – dodał.
PAP – Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski
